İş kazaları önlenebilir olaylardır

İş sağlığı alanında emek veren, ulusal ve uluslararası düzeyde tanınan pek çok uzman “bütün meslek hastalıklarının ve iş kazalarının önlenebileceğini” ifade etmektedirler.  Yaygın kabul gören bu yaklaşıma göre iş kazaları ve meslek hastalıkları oluşumunda rol oynayan zararlı etmen ya da sorunların ortadan kaldırılması istenmeyen sonuçları da önleyecektir.

Ülkemizde ölümlü iş kazaları yüksektir

Ülkemizde ölümlü iş kazalarının görülme sıklığı gelişmiş ülkelere göre yüksektir.  Ölümle sonuçlanan kazaların ortaya çıkması çalışanların sağlık ve güvenliklerini korumaya yönelik politika ve eylem programlarının oluşturulamadığını ya da bu politika ve eylem programlarının işletilemediğini gösteren ölçütlerden biridir.  Bir başka deyişle bu durum, devletin yasa oluşturma ve denetleme işlevlerinin yerine getirilemediğini gösterir.  Madencilik gibi ağır ve tehlikeli işlerin her noktasında taşeronlaşmanın yer alması, devletin küçülmesi, özelleştirmeler ve bu süreçten kamu denetim sisteminin de etkilenmesi gibi çalışma yaşamının yapısını değiştiren çeşitli araç, yöntem ve politikalar devletin temel görevleri arasında yer alan “çalışanların sağlığı ve güvenliğinin korunmasını” engellemektedir.

Karadon faciası ile ilgili açıklama yapan siyasilerin ve yöneticilerin ifadeleri kabul edilemez

Riskli bir çalışma alanı olduğu öteden beri bilinen ve köklü bir işkolu olan madencilik sektöründe çalışanların sağlığını ve güvenliğini koruyacak son derece etkin mühendislik önlemleri geliştirilmiştir.  Önlemler, yasal düzenlemelerde de açıkça yer bulmaktadır. Bilinen, önlemleri geliştirilmiş ve yasalarla düzenlenmiş tehlikeler nedeniyle insanlarımızı yitirmemiz kader değil "kıyımdır".   Buna karşın, “Karadon faciasında” olayla ilgili açıklama yapan siyasilerin ve yöneticilerin ifadeleri kabul edilemez.  Bu talihsiz açıklamalar Zonguldak halkı tarafından da tepkiye karşılanmıştır.  Olay yerinde bulunan bakanlardan biri, konuşması sırasında "ölenlerin taşeron işçisi olduğu" ayrıca "taşeronun kömür çıkarmadığı, yalnızca galeri açtığı" gibi ifadeler kullanmıştır.  Yukarıda da belirtildiği gibi özelleştirme, kuralsızlaştırma, küçülme ve taşeronlaşma çalışma yaşamının yapısal özelliklerini değiştirirken iş sağlığı ve güvenliğini de derinden etkilemektedir.  Karadon’da yaşanan kıyım bu bakışla da incelenmeli ve değerlendirilmelidir.

Değerlendirmeler yapılırken, işverenlerin tehlikeler karşısındaki yetersiz, duyarsız belki de bilgisiz tutumunun yanı sıra kamu sorumluluğu da açıkça ele alınmalıdır. Devletin ilgili organlarının, daha önce de insanlarımızı yitirmemize neden olan sorunun üzerine yeterli duyarlılık, kararlılık ve doğru stratejik yaklaşımla gitmedikleri açıktır. Tıpkı taşeronun yol açtığı sorunlardan ana işverenin sorumlu olduğu gibi devlet de iş sağlığı alanında yaşanan sorunlardan en genel anlamda sorumludur.  Bu sorumluluk çalışanların sağlık ve güvenliğinin sağlanabilmesi ve sürdürülebilmesi için çalışanları koruyacak yasal düzenlemelerin oluşturmasını ve bunlara uyumun denetlemesini içerir.  Bu yükümlülük “bölgenin bu tür olaylara alışkın olması”, “mesleğin kaderi” gibi sorumluluğu devreden, bilim dışı yaklaşımlarla bağdaşmaz.

Ülkemizde her alanda ve bütün çalışanların sağlıklarının ve güvenliklerinin korunmaları için yaşanan olumsuzluklar açık yüreklilikle, nesnel ölçüt ve yöntemler kullanılarak ve şeffaf bir anlayışla irdelenmeli ve sonuçlar kamuoyu ile paylaşılmalıdır.22.05.2010.

Kamu oyuna duyururuz.

Halk Sağlığı Uzmanları Derneği Yönetim Kurulu (HASUDER)